Hoe risicotolerant ben jij?

23 augustus 2021

2Samen gaat met Hutcraft de natuur in. 

“Vandaag heb ik een hut gebouwd bij de opvang. We mochten met een zakmes snijden en takken zagen.”

Vader: “En je hebt maar twee sneetjes in je vinger? Wat knap!”, Hoe vaak zou een dergelijke dialoog voorkomen na een middag bij de buitenschoolse  opvang? Van Rutger Verhagen van Hutcraft zou het vaker mogen. “Door kinderen te weerhouden van risicovol spel, geef je ze een achterstand!”

Bovenstaande dialoog tussen vader en zoon berust niet op waarheid. Bram had geen sneetjes in zijn vinger, hoogstens een splinter. Ouders kunnen er uiteraard van op aan dat hun kind bij de kinderopvang veilig is. “Maar iets risicovoller spel is ook goed voor kinderen”, weet ondernemer en gymleerkracht Rutger Verhagen. “Als je alle risico’s elimineert, ontneem je kinderen de mogelijkheid om grenzen te verkennen.” Hoe risicotolerant bent u als het om hoogte, snelheid of gevaarlijke materialen gaat? Thuis, op school of bij de kindervang?

Bij 2Samen gaan kinderen bij de buitenschoolse opvang met de pedagogisch medewerkers de natuur in. Samen aan de slag met hamers, zakmessen en zagen. Een echte hut bouwen, met echt gereedschap! “Want kinderen kunnen meer dan u wellicht denkt”, aldus Verhagen. Dat is niet per definitie gevaarlijk. Onderwijs en kinderopvang zijn de ideale plek om onder toezicht met gereedschap te oefenen. En thuis kan dat natuurlijk ook!”

Tijdens een master Sport en Beweeginnovatie deed Verhagen onderzoek naar motorische begaafdheid van kinderen en bedacht hoe hij buitenspelen weer uitdagend kon maken. De oplossing: “Een stoer houten krat met alles wat je nodig hebt om de vetste hut te bouwen.” De Hutcraftbox was geboren!

Verhagen: “2Samen is de eerste kinderopvangorganisatie die met mijn Hutcraft-boxen aan de slag gaat. Het is supergaaf dat 2Samen een lans durft te breken voor avontuurlijk spel en met Hutcraft nóg meer naar buiten gaat!”

hutcraft

Gebrek aan uitdaging

Verhagen: “Nederlandse kinderen spelen niet genoeg buiten en bewegen te weinig. Van de huidige generatie ouders en grootouders speelde bijna 70% meer buiten dan binnen. Bij de kinderen van nu is dit percentage slechts 10%. Daar komt bij dat 15% van de kinderen tegenwoordig helemaal niet meer buiten speelt. Nooit!”

“Logisch ook wel”, vindt  Verhagen. “De speeltuin daar is geen bal meer aan als je ouder bent dan zes. Dat blijkt onder andere uit onderzoek van Jantje Beton. En op de playgrounds maken grotere kinderen de dienst uit. Kortom: ben je tussen de 6 en 12 dan is er eigenlijk geen plekje om uitdagend te spelen.”

“Op school en de kinderopvang zijn risico’s geminimaliseerd. Bij de inrichting van openbare ruimte wordt er weinig tot geen rekening gehouden met de jongste gebruikers. Waar auto’s staan mogen kinderen niet spelen. En de plantsoenen die zijn natuurlijk niet bedoeld om je hut in te bouwen. Dat moet anders!”

“Laat kinderen hun eigen speelplek terug-claimen!”, vindt Verhagen. “Kruip het plantsoen in, of de tuin van de opvang. Bouw een hut, maar zaag niet in levende takken, rooi niet het halve bos. Dat moeten we kinderen leren. Ook dat doen we met de Hutcraft-box.”

Volwassenen vinden buitenspelen te gevaarlijk

hutcraft 2Samen

“De meeste ouders, maar ook leerkrachten en pedagogisch medewerkers, vinden het echter te gevaarlijk buiten en zijn bang dat kinderen wat overkomt. Dat ouders, scholen, kinderopvang en gemeente voorzichtig zijn, is natuurlijk logisch en zeker niet verkeerd. Maar daarmee staat het (leren) verkennen van de eigen grenzen dus onder druk.”

“Uit een groot onderzoek van Veiligheid NL/ TNS Nipo blijkt dat heel  veel ouders eigenlijk wel weten dat het goed is om risicovol te spelen, maar dat ze simpelweg niet weten hoe. Dat geldt ook voor leerkrachten en pedagogisch medewerkers. Daar speelt Hutcraft op in!”

“Om volwassenen mee te krijgen, heb ik interventies bedacht. Door samen opdrachtjes en oefeningen te doen, zien volwassenen dat kinderen meer kunnen dan ze denken en leren ze loslaten”, legt Verhagen uit.

Het succes van Hutcraft

“Gamen is niet voor niets favoriet onder kinderen. Want daar mogen ze nog zelf bepalen wat ze doen. Je blijft uitgedaagd. Steeds een nieuw level, online samenspelen. Je ziet dat je beter wordt en je hebt keuzevrijheid. Geen wonder dat kinderen zich erin verliezen.”

“Hutcraft maakt gebruik van die elementen die gamen zo interessant maken. “Uit mijn onderzoek kwamen de succesfactoren: autonomie, competentie en verbondenheid.”

“Bij het huttenbouwen voegen we extra waarde toe met diverse opdrachten en ideeën, net als de levels in de games. Maak een vlag, maak een filmpje. Plaats het op ons online platform. De kinderen met de gaafste hutten, nodigen we vervolgens uit voor het NK Huttenbouwen. In de kinderopvang kun je er natuurlijk ook je eigen wedstrijd van maken!”

“Huttenbouwen biedt voor elk wat wils. Je kunt met elkaar spelen en naast elkaar spelen: de één loopt met hele boomstammen voor het fundament van de hut en de ander knipt met een nagelschaar de blaadjes voor de decoratie. Er zit geen niveau in, huttenbouwen is voor iedereen!”

hut bouwen in het bos

 

“Het voornaamste is dat we vrij spelen en bewegen stimuleren”, vat Verhagen samen. “Het triggert de creativiteit en prikkelt de fantasie. Je eigen regels bepalen, is goed voor het jonge brein. Daar moeten we ruimte voor creëren. Hutcraft is daarvoor een middel.”

“En het slaat aan. In Arnhem hebben we sportcontainers met BMX, stunt-step en skateboard. Daar gaan nu ook hutcraft boxes in. De buurtsportcoaches gaan ermee aan de slag. Vrij spel onder supervisie dus. Er is iemand waar ze naartoe kunnen als er wat is. Dat maakt ook de kinderopvang een uitermate geschikte plek voor meer risicovol spel. De gemeente Arnhem en Kinderopvang 2Samen in Den Haag geven het goede voorbeeld. Welke gemeentes en kinderopvangorganisaties volgen?”